Wie betaalt mediation bij een arbeidsconflict?
Bij een arbeidsconflict betaalt de werkgever meestal de kosten van de mediation. Dat is echter geen vaste regel. Werkgever en werknemer kunnen ook afspreken de kosten te verdelen. Daarnaast kan worden onderzocht of de mediation via een arbodienst, verzekeraar of andere regeling wordt vergoed.
Het is belangrijk om vóór de start duidelijke afspraken te maken over de kosten. Daarmee voorkomt u discussie tijdens het traject over facturen, extra gesprekken of de kosten van eigen adviseurs.
Workplace mediation can be nerve-wracking for everyone involved. Want to know what to expect? In this blog post, we’ll explain everything. You can also ask us a question at any time using our contact form.
Is de werkgever verplicht om mediation te betalen?
Er bestaat geen algemene regel dat de werkgever altijd alle kosten van arbeidsmediation moet betalen. Partijen maken daarover zelf afspraken.
In de praktijk neemt de werkgever de kosten vaak voor zijn rekening. Het conflict speelt zich immers binnen de arbeidsorganisatie af en de werkgever heeft belang bij:
- restoration of cooperation;
- het voorkomen van verdere escalatie;
- duidelijkheid over de toekomst;
- voortgang van de re-integratie;
- het beperken van langdurig verzuim;
- het voorkomen van een juridische procedure.
Wanneer mediation wordt ingezet in het kader van ziekte en re-integratie, ligt het in de praktijk eveneens voor de hand dat de werkgever de kosten draagt.
Dat de werkgever betaalt, betekent niet dat de werkgever meer invloed heeft op de mediation. Beide partijen houden evenveel zeggenschap over het proces en de uitkomst.
Is degene die betaalt ook de opdrachtgever van de mediator?
De werkgever kan degene zijn die de mediator benadert en de factuur betaalt. Dat geeft de werkgever echter geen zeggenschap over de inhoud of uitkomst van de mediation.
De mediator begeleidt beide partijen en werkt onafhankelijk en onpartijdig. De mediator:
- bepaalt niet wie gelijk heeft;
- legt geen oplossing op;
- deelt geen vertrouwelijke informatie zonder toestemming;
- rapporteert niet inhoudelijk aan HR, de bedrijfsarts of een andere verwijzer;
- laat partijen zelf beslissen over eventuele afspraken.
In de mediationovereenkomst wordt vastgelegd wie de kosten betaalt en welke afspraken over de vergoeding gelden.
De eenvoudige regel is dus: wie betaalt, bepaalt niet.
Kan de werknemer worden gevraagd mee te betalen?
Ja, werkgever en werknemer kunnen afspreken de kosten te delen. Dat kan bijvoorbeeld wanneer:
- beide partijen zelf mediation hebben voorgesteld;
- partijen ieder een deel van de verantwoordelijkheid willen dragen;
- de werkgever met een beperkt budget werkt;
- de mediation na het einde van het dienstverband plaatsvindt;
- het conflict niet uitsluitend met het werk samenhangt.
De werknemer is niet automatisch verplicht om mee te betalen omdat de werkgever dat voorstelt. Ook over de financiële voorwaarden moeten partijen overeenstemming bereiken.
Een kostenverdeling kan op verschillende manieren worden afgesproken:
- de werkgever betaalt alle kosten;
- werkgever en werknemer betalen ieder de helft;
- partijen spreken een andere verhouding af;
- de werkgever betaalt de mediator en iedere partij betaalt de eigen adviseur;
- een arbodienst of verzekeraar vergoedt een deel van de kosten.
Leg deze afspraken bij voorkeur schriftelijk vast voordat de intakegesprekken beginnen.
Wie betaalt als de bedrijfsarts mediation adviseert?
Een advies van de bedrijfsarts om mediation te overwegen, bepaalt niet automatisch wie de kosten moet betalen. In de praktijk ligt het meestal voor de hand dat de werkgever de mediation organiseert en betaalt.
Sommige werkgevers hebben via hun arbodienst of verzekeraar afspraken gemaakt over conflictbemiddeling. Het is daarom verstandig om vooraf na te gaan:
- of mediation onder de gemaakte afspraken valt;
- of de verzekeraar een vergoeding biedt;
- of alleen mediators uit een bepaald netwerk worden vergoed;
- of een maximumbedrag of maximumaantal uren geldt;
- of partijen zelf een mediator mogen kiezen.
Een vergoeding mag niet ten koste gaan van het vertrouwen in de mediator. Ook wanneer een arbodienst of verzekeraar de mediator voordraagt, moeten werkgever en werknemer zich in de keuze kunnen vinden.
Wie kiest de mediator als de werkgever betaalt?
Werkgever en werknemer kiezen de mediator gezamenlijk. Degene die de rekening betaalt, mag de mediator dus niet eenzijdig opleggen.
De werkgever kan één of meer mediators voorstellen, maar de werknemer moet met de keuze kunnen instemmen. Andersom kan ook de werknemer een mediator voordragen.
Bij de keuze kan worden gelet op:
- ervaring met arbeidsconflicten;
- onafhankelijkheid ten opzichte van de organisatie;
- registratie als MfN-registermediator;
- beschikbaarheid;
- werkwijze en persoonlijke stijl;
- ervaring met ziekte en re-integratie;
- ervaring met herstel- en exitmediation.
Bezwaar tegen een bepaalde mediator betekent niet automatisch dat iemand mediation weigert. Het kan simpelweg betekenen dat verder moet worden gezocht naar een mediator die voor beide partijen acceptabel is.
Welke kosten vallen onder mediation?
De kosten verschillen per mediator en hangen onder meer af van de aard en duur van de mediation.
Een mediator kan tijd in rekening brengen voor:
- telefonische afstemming en aanmelding;
- afzonderlijke intakegesprekken;
- gezamenlijke mediationgesprekken;
- voorbereiding;
- correspondentie met partijen;
- het vastleggen van afspraken;
- planning en administratieve afhandeling;
- reistijd en reiskosten;
- huur van een externe gespreksruimte;
- afronding van het dossier.
Het is daarom belangrijk om niet alleen naar het uurtarief te vragen, maar ook naar welke werkzaamheden als bestede tijd worden gedeclareerd. Ook moet duidelijk zijn of het genoemde tarief inclusief of exclusief btw is.
Een mediator kan meestal geen exact totaalbedrag garanderen. De duur hangt onder meer af van:
- het aantal gesprekken;
- de complexiteit van het conflict;
- het aantal betrokkenen;
- de bereidheid van partijen om actief mee te werken;
- de vraag of partijen tot afspraken komen.
Bij Van Opstal & Partners werken we met een streefschema en een korte, doelgerichte aanpak. Een gemiddeld traject bestaat uit twee of drie gezamenlijke gesprekken, aangevuld met intake, voorbereiding en afronding. De uiteindelijke kosten zijn gebaseerd op de daadwerkelijk bestede tijd en de afspraken in de offerte of mediationovereenkomst.
Welke afspraken moeten vooraf over de kosten worden gemaakt?
Voor de start van de mediation moet voldoende duidelijk zijn:
- welk uurtarief geldt;
- of het tarief inclusief of exclusief btw is;
- welke werkzaamheden worden gedeclareerd;
- wie de factuur ontvangt;
- wie uiteindelijk betaalt;
- welke betalingstermijn geldt;
- wat er gebeurt bij annulering;
- hoe extra gesprekken worden goedgekeurd;
- hoe eventuele aanvullende kosten worden verdeeld;
- of er een maximumaantal uren geldt.
Bij Van Opstal & Partners wordt vooraf een offerte of opdrachtbevestiging opgesteld. Daarin staat onder meer welk tarief geldt en hoeveel uren beschikbaar zijn. De facturatie vindt plaats op basis van de daadwerkelijk bestede tijd, tenzij partijen vooraf andere afspraken hebben gemaakt.
Wordt een geplande bijeenkomst binnen 48 uur geannuleerd, dan kunnen daarvoor kosten in rekening worden gebracht. De precieze afspraken hierover staan in de offerte en mediationovereenkomst.
Zijn de kosten van juridische adviseurs inbegrepen?
Meestal niet. De kosten van een advocaat, jurist, vakbond of andere adviseur staan doorgaans los van de kosten van de mediator.
Bij herstelmediation is juridische advisering niet altijd nodig. Bij afspraken over beëindiging van het dienstverband, een vaststellingsovereenkomst of financiële gevolgen is het wel verstandig dat partijen de gelegenheid hebben om eigen advies in te winnen.
Partijen kunnen bijvoorbeeld afspreken dat:
- iedere partij de eigen adviseur betaalt;
- de werkgever een redelijke bijdrage betaalt in de advieskosten van de werknemer;
- vooraf een maximumbedrag voor juridisch advies wordt afgesproken.
De mediator is onpartijdig en kan daarom niet optreden als persoonlijk juridisch adviseur van werknemer of werkgever. Een adviseur kan wel bij de mediation worden betrokken, mits de mediator en de andere partij daarvan op de hoogte zijn en de vertrouwelijkheid wordt gewaarborgd.
Wie betaalt wanneer de mediation wordt beëindigd?
Ook wanneer de mediation niet tot overeenstemming leidt, moeten de gemaakte uren worden betaald.
Mediation is geen resultaatgerichte opdracht waarbij alleen wordt betaald als een akkoord wordt bereikt. De mediator ontvangt een vergoeding voor de begeleiding van het proces, ongeacht de uitkomst.
Een mediation kan ook geslaagd zijn wanneer partijen meer duidelijkheid hebben gekregen, deelafspraken hebben gemaakt of een vervolgstap hebben bepaald. Soms leidt het traject tot herstel. In andere situaties wordt duidelijk dat partijen beter uit elkaar kunnen gaan.
Daarom moeten partijen vooraf afspraken maken over:
- betaling van reeds bestede uren;
- annulering van geplande gesprekken;
- verdeling van de kosten als één partij stopt;
- eventuele kosten voor het afronden van het dossier.
Als één partij tijdens het traject wil stoppen, kan dat. De mediation wordt dan neutraal beëindigd. Er wordt niet aan derden meegedeeld wie de mediation heeft beëindigd of waarom.
Kan mediation goedkoper zijn dan een juridische procedure?
Mediation is vaak sneller en minder kostbaar dan een langdurig juridisch traject. Dat komt onder meer doordat partijen rechtstreeks met elkaar werken aan een oplossing en de doorlooptijd meestal beperkt blijft.
De kosten van mediation bestaan doorgaans uit een beperkt aantal uren van één mediator. Bij een juridische procedure kunnen beide partijen daarnaast kosten maken voor bijvoorbeeld juridische vertegenwoordiging, processtukken, deskundigen en zittingen.
Een kostenvergelijking moet wel zorgvuldig worden gemaakt. Het laagste uurtarief is niet automatisch de voordeligste keuze. Ook de ervaring van de mediator, de voortvarendheid van het traject en het aantal benodigde uren spelen een rol.
Bij Van Opstal & Partners werken MfN-registermediators met ervaring in arbeidsconflicten. De Methode Van Opstal is gericht op korte doorlooptijden, duidelijke regie en een beperkt aantal gesprekken.
Samenvatting
Bij een arbeidsconflict betaalt de werkgever meestal de kosten van mediation, maar werkgever en werknemer kunnen hierover ook andere afspraken maken.
Belangrijk is dat:
- vooraf duidelijk is wie betaalt;
- betaling geen invloed geeft op de uitkomst;
- werkgever en werknemer samen de mediator kiezen;
- kosten van eigen adviseurs meestal voor eigen rekening zijn;
- extra kosten en annuleringen vooraf worden besproken;
- ook bij beëindiging zonder akkoord de gemaakte uren moeten worden betaald.
De financiële afspraken horen transparant te zijn en worden bij voorkeur vastgelegd in de offerte en mediationovereenkomst. Zo kunnen partijen zich tijdens de mediation richten op waar het werkelijk om gaat: herstel van de samenwerking, duidelijkheid over de toekomst of een zorgvuldige afronding van het dienstverband.
Are you dealing with a workplace dispute and want to know what your options are? Van Opstal & Partners operates nationwide, so you can count on a mediator who is a good fit for your situation and, whenever possible, is from your region.
Go back to the overview